Зах зээл болон өрсөлдөгчийн судалгаа
Бизнесийн судалгаа, Нийгэм, улс төрийн судалгаа, Бизнес төсөл, Сургалт зөвлөх үйлчилгээ
Зах зээлийн судалгаа
Зах зээлийн судалгаа нь бизнесийн шийдвэр гаргах эрсдэлийг бууруулж, боломжийг олж харахад туслах цогц судалгаануудаас бүрдэнэ. Энэхүү судалгаагаар зах зээлийн өнөөгийн байдал, ирээдүйн чиг хандлагыг бүхэлд нь зурагладаг. Зах зээлийн судалгаагаар тодорхойлох үндсэн зүйлс болон агуулгыг доорх байдлаар ангилан харуулж байна.
Тухайн бизнес үйл ажиллагаа явуулж буй зах зээлийн хэмжээ, зах зээлийн гол дараах асуудлуудыг судалгаагаар тодорхойлно.
- Зах зээлийн хэмжээ: Нийт боломжит хэрэглэгчдийн тоо болон мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэх багтаамж (TAM, SAM, SOM шинжилгээ).
- Өсөлтийн чиг хандлага: Зах зээл тэлж байна уу, эсвэл хумигдаж байна уу? Ирээдүйн 3-5 жилийн төлөв.
- Зах зээлийн бүтэц: Хэдэн том тоглогч зах зээлийг хянаж байна вэ, эсвэл жижиг тоглогчид олон байна уу?
- Улирлын нөлөө : Худалдан авалт улирлын чанартай юу, эсвэл тодорхой цаг хугацаанд оргил үедээ хүрдэг үү?
- Тренд ба өөрчлөлт: Технологийн болон соёлын нөлөөгөөр зах зээлийн эрэлт хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөж байна вэ?
- Өрсөлдөгчдийн байр суурь: Зах зээлийн хэдэн хувийг хэн эзэмшиж байна, тэдний давуу тал юу вэ?
Зах зээлийн судалгаагаар хариулах асуултууд
- Зах зээл дэх хоосон орон зай (Market Gap) хаана байна вэ?
- Хэрэглэгчид одоогийн бүтээгдэхүүнүүдэд яагаад дургүй байна вэ?
- Шинэ бүтээгдэхүүн нэвтрүүлэхэд ямар саад бэрхшээл байна вэ?
Зах зээлийн судалгаа нь зөвхөн дата цуглуулах биш, харин тэрхүү дата, мэдээллийг ашиглан зах зээлийн боломжийг тодорхойлоход чиглэдэг.
Өрсөлдөгчийн судалгаа
Өрсөлдөгчийн судалгаа нь зах зээлд өөрийн байр суурийг бэхжүүлэх, өрсөлдөх давуу талыг бий болгоход чиглэдэг. Энэхүү судалгааг хийхдээ өрсөлдөгчдийг төрөлжүүлэн ангилж, тодорхой үзүүлэлтүүдээр харьцуулан шинжилдэг.
1. Өрсөлдөгчийн төрөл
Бизнесүүд өөртэйгөө ижил үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудыг дараах 3 үндсэн бүлэгт хуваан үздэг:
- Шууд өрсөлдөгчид: Танайхтай яг ижил төрлийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг санал болгож, нэг зорилтот хэрэглэгчийн төлөө өрсөлдөж буй компаниуд. Жишээ нь: Coca-Cola ба Pepsi.
- Шууд бус өрсөлдөгчид: Өөр төрлийн бүтээгдэхүүн санал болгодог ч хэрэглэгчийн ижил хэрэгцээг хангаж буй компаниуд. Жишээ нь: Кино театр ба Видео тоглоомын газар – хоёулаа энтертайнмент хэрэгцээг хангана.
- Орлох өрсөлдөгчид: Хэрэглэгч танай бүтээгдэхүүний оронд ашиглаж болох огт өөр шийдлүүд. Жишээ нь: Кофе ба Эрчим хүчний ундаа.
Өрсөлдөгчийн судалгаа
Өрсөлдөгчөө шинжлэхдээ "Маркетингийн 7P" эсвэл дараах үндсэн үзүүлэлтүүдийг ашиглан харьцуулалт хийдэг:
Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ
- Чанар, дизайн, функцүүд, баглаа боодол, технологийн шийдэл.
Үнийн стратеги
- Үндсэн үнэ, хөнгөлөлт, урамшуулал, төлбөрийн нөхцөл.
Зах зээлийн эзлэх хувь
- Тухайн салбарын борлуулалтын хэдэн хувийг хянаж байгаа болон өсөлтийн хурд.
Маркетинг ба идэвхжүүлэлт
- Сурталчилгааны сувгууд (сошиал медиа, ТВ), ашиглаж буй мессеж, брэндийн дүр төрх.
Хэрэглэгчийн туршлага
- Үйлчилгээний хурд, хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж, гомдол барагдуулалт.
Борлуулалтын суваг
- Вэбсайт, апп, биет дэлгүүр, дистрибьютерүүд.
Хүний нөөц ба Соёл
- Багийн чадвар, удирдлагын баг, компанийн соёл.
- SWOT шинжилгээ: Өрсөлдөгчийн давуу тал, сул тал, боломж болон аюул заналыг тодорхойлно.
- Портерын 5 хүчний шинжилгээ: Салбарын өрсөлдөөний эрч хүч, шинээр орж ирэгсдийн аюул, бэлтгэн нийлүүлэгч болон худалдан авагчдын нөлөөг үнэлнэ.
- Нууц худалдан авагч (Mystery Shopping): Өрсөлдөгчөөс биеэр очиж үйлчилгээ авах замаар тэдний үйлчилгээний стандарт, ажилтнуудын харилцааг бодитоор турших.
- Үнэ болон чанарын харьцуулсан шинжилгээ : Хэрэглэгчийн ойлголт дээр үндэслэн "Үнэ" болон "Чанар" гэх мэт хоёр үзүүлэлтээр өрсөлдөгчдийг харьцуулах арга
- Өөрийн давуу талыг тодорхойлох: Өрсөлдөгчөөс юугаараа илүү эсвэл дутуу байгаагаа мэдэж, "Яагаад хэрэглэгч манайхыг сонгох ёстой вэ?" гэсэн асуултад хариулна.
- Зах зээлийн хоосон орон зайг олох: Өрсөлдөгчид анхаарахгүй байгаа хэрэглэгчийн сегмент эсвэл дутуу үйлчилгээг олж илрүүлэх.
- Эрсдэлээс сэргийлэх: Өрсөлдөгчийн хийж буй шинэ алхам, технологийн өөрчлөлтөд бэлтгэлтэй байх.
- Үр ашигтай төлөвлөлт: Тэдний гаргасан алдааг давтахгүй байх, амжилттай туршлагыг нь өөртөө нутагшуулах.